TacDong.comTác Động
Tham vấn cộng đồng và quyền của người dân

Tham vấn bằng văn bản trong ĐTM: gửi cơ quan nào, kèm gì và xử lý văn bản trả lời

Phần tham vấn bằng văn bản của báo cáo ĐTM: xác định nơi phải hỏi, bộ tài liệu gửi đi, khung công văn, theo dõi hạn trả lời và đưa ý kiến vào báo cáo.

A female office clerk seals thick envelopes at a wooden desk beside a stack of blank paper and a thick blank binder, overhead angle, cool morning window light

Tham vấn bằng văn bản là việc chủ dự án gửi công văn kèm báo cáo ĐTM dự thảo (hoặc bản tóm tắt theo quy định) tới UBND cấp xã nơi thực hiện dự án và các cơ quan, tổ chức có liên quan, đề nghị họ góp ý bằng văn bản. Đây là hình thức riêng, chạy song song với buổi họp dân và việc đăng tải báo cáo; thiếu văn bản trả lời của một nơi đáng lẽ phải hỏi là lý do khá phổ biến khiến hồ sơ bị yêu cầu bổ sung.

Bài này dành cho cán bộ môi trường của chủ dự án và người mới làm hồ sơ ở đơn vị tư vấn: cách xác định danh sách nơi phải gửi, bộ tài liệu đi kèm, khung nội dung công văn, cách theo dõi thời hạn, và cách đưa ý kiến nhận được vào báo cáo cho hội đồng thẩm định đọc thấy rõ.

Văn bản khác buổi họp ở chỗ nào

Buổi họp nhắm vào người dân chịu tác động, nói chuyện bằng lời và ghi lại bằng biên bản. Văn bản nhắm vào các cơ quan, tổ chức đang quản lý những thứ dự án sẽ đụng tới: đất đai và dân cư trên địa bàn xã, công trình thuỷ lợi nhận nước thải, hạ tầng khu công nghiệp, rừng, di tích, nguồn nước sinh hoạt. Họ trả lời với tư cách cơ quan quản lý, nên câu chữ trong văn bản có giá trị khác lời phát biểu của một cán bộ xã tại buổi họp.

Vì thế, kể cả khi chủ tịch hay phó chủ tịch xã đã chủ trì buổi họp dân và phát biểu ủng hộ, hồ sơ vẫn cần văn bản ý kiến của UBND cấp xã. Hai thứ này bổ sung cho nhau: biên bản cho thấy dân nói gì, văn bản cho thấy chính quyền địa phương nhìn nhận dự án ra sao trong quy hoạch, quản lý đất và nguồn nước.

Một điểm thực tế: cơ quan nhận văn bản thường không có nhiều thời gian đọc cả báo cáo dày. Nếu muốn có ý kiến thật, chủ dự án nên chỉ rõ phần liên quan tới họ, thay vì gửi nguyên tập và chờ một câu trả lời chung chung kiểu "thống nhất với nội dung báo cáo".

Gửi cho ai: tra theo đặc điểm dự án

Danh sách đầy đủ phụ thuộc văn bản hướng dẫn hiện hành và đặc điểm từng dự án. Bảng dưới gợi ý cách dò từ chính nội dung báo cáo của bạn:

Nếu dự án có đặc điểmNơi thường phải hỏi ý kiếnPhần báo cáo nên chỉ cho họ đọc
Nằm trên địa bàn một hoặc nhiều xãUBND từng xã nơi có hạng mục của dự ánVị trí, hiện trạng sử dụng đất, tác động tới dân cư, phương án giải phóng mặt bằng nếu có
Xả nước thải vào kênh, mương thuỷ lợiĐơn vị quản lý, khai thác công trình thuỷ lợi đóLưu lượng, chất lượng nước thải sau xử lý, vị trí cửa xả, phương án khi có sự cố
Nằm trong khu công nghiệp, cụm công nghiệpBan quản lý hoặc đơn vị kinh doanh hạ tầng khuĐấu nối nước thải, thu gom chất thải rắn, phòng cháy và sự cố hoá chất
Gần hoặc trong rừng, khu bảo tồnĐơn vị quản lý rừng, khu bảo tồnTác động tới sinh cảnh, đường vận chuyển, nguy cơ cháy
Gần di tích, công trình văn hoáĐơn vị quản lý di tích theo phân cấpRung, bụi, cảnh quan, khoảng cách
Gần nguồn nước cấp sinh hoạtĐơn vị khai thác, cấp nước tại khu vựcVị trí điểm xả so với điểm lấy nước, biện pháp phòng sự cố

Cách dò nhanh: mở chương mô tả dự án và chương dự báo tác động, gạch dưới mọi công trình, vùng đất, nguồn nước không thuộc chủ dự án mà dự án có đụng tới. Mỗi thứ gạch dưới thường tương ứng với một nơi cần hỏi. Khi chưa chắc một nơi có bắt buộc hay không, nên hỏi Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh; gửi thừa một văn bản ít rủi ro hơn thiếu.

Bộ tài liệu gửi kèm và khung công văn

Một bộ gửi đi gọn mà đủ thường gồm:

  • Công văn xin ý kiến, ký bởi người đại diện theo pháp luật của chủ dự án hoặc người được uỷ quyền.
  • Báo cáo ĐTM dự thảo hoặc bản tóm tắt theo yêu cầu của văn bản hướng dẫn, bản giấy hoặc bản điện tử tuỳ cách nơi nhận chấp nhận.
  • Một trang chỉ dẫn: phần nào trong báo cáo liên quan tới cơ quan nhận, nằm ở chương mục nào, trang nào.
  • Sơ đồ vị trí dự án và vị trí các công trình liên quan tới cơ quan nhận, như cửa xả, tuyến ống, đường vận chuyển.
  • Thông tin người liên hệ của chủ dự án để cơ quan nhận hỏi lại khi cần.

Khung công văn nên đi thẳng vào việc, tránh những đoạn giới thiệu doanh nghiệp dài. Một khung tham khảo: phần mở nêu tên dự án, chủ dự án, địa điểm; phần thân nêu căn cứ là Luật Bảo vệ môi trường 2020 và văn bản hướng dẫn hiện hành, nêu nội dung đề nghị góp ý (tác động nào, biện pháp nào liên quan tới cơ quan nhận); phần cuối đề nghị trả lời bằng văn bản trong thời hạn theo quy định và ghi đầu mối liên hệ.

Ví dụ, Công ty TNHH B xin ý kiến đơn vị quản lý thuỷ lợi thì đoạn đề nghị có thể viết: "Đề nghị quý đơn vị cho ý kiến về vị trí cửa xả nước thải sau xử lý tại kênh nhánh, lưu lượng xả dự kiến và phương án tạm dừng xả khi kênh phục vụ lấy nước tưới đợt cao điểm, trình bày tại mục ... của báo cáo kèm theo."

Theo dõi thời hạn và xử lý khi không có trả lời

Văn bản hướng dẫn có quy định thời hạn để cơ quan được hỏi trả lời; chủ dự án cần tra con số hiện hành và tính ngược để lịch nộp hồ sơ không bị kẹt. Cách theo dõi:

  1. Lập bảng theo dõi: nơi nhận, số và ngày công văn đi, cách gửi (trực tiếp, bưu chính, hệ thống văn bản điện tử), ngày nơi nhận ký nhận, hạn trả lời, ngày có văn bản trả lời.
  2. Gửi bằng cách có bằng chứng ngày nhận: ký sổ văn thư khi gửi trực tiếp, hoặc phiếu báo phát khi gửi bưu chính.
  3. Khoảng giữa thời hạn, gọi cho cán bộ được giao xử lý để hỏi họ cần giải thích thêm gì không. Nhiều văn bản chậm chỉ vì người nhận không biết đọc phần nào.
  4. Gần hết hạn mà chưa có trả lời, gửi văn bản nhắc hoặc đến làm việc trực tiếp.
  5. Quá hạn mà vẫn không có văn bản, chủ dự án lưu toàn bộ bằng chứng đã gửi và đã nhắc, ghi rõ trong phần kết quả tham vấn rằng nơi đó không có ý kiến trong thời hạn, để cơ quan thẩm định xem xét theo quy định.

Bảng theo dõi này cũng là tài liệu bàn giao: cán bộ môi trường nghỉ việc giữa chừng thì người sau nhìn vào biết ngay nơi nào đã trả lời, nơi nào còn treo, không phải lục lại sổ công văn. Với dự án đi qua nhiều xã, nên thêm cột ghi tên cán bộ đầu mối ở từng nơi.

Nên tránh nhờ cán bộ nơi nhận "ký cho nhanh" một văn bản soạn sẵn với nội dung đồng ý toàn bộ. Văn bản như vậy không giúp gì trong thẩm định, và nếu sau này có tranh chấp, nó cho thấy tham vấn chỉ là hình thức.

Đọc văn bản trả lời và đưa vào báo cáo

Tách văn bản thành từng ý. Một văn bản có thể chứa ba bốn ý khác nhau, ví dụ vừa đồng ý vị trí, vừa đề nghị bổ sung quan trắc, vừa lưu ý mùa lũ. Mỗi ý là một dòng trong bảng tổng hợp ý kiến.

Ghi rõ chỗ đã sửa. Với ý tiếp thu, ghi mục, trang của báo cáo đã sửa và nội dung sửa. "Đã bổ sung điểm quan trắc nước mặt tại kênh nhánh, xem mục chương trình giám sát" có giá trị hơn nhiều so với "đã tiếp thu".

Giải trình có căn cứ. Với ý không tiếp thu, nêu lý do dựa trên số liệu, quy chuẩn hoặc điều kiện kỹ thuật. Ví dụ đề nghị dời cửa xả sang sông lớn nhưng chiều dài tuyến ống đi qua đất dân, khó thực hiện, nên chủ dự án chọn nâng mức xử lý thay thế.

Đính kèm bản gốc. Văn bản trả lời phải có trong phụ lục, đúng số hiệu, ngày tháng, chữ ký, dấu. Bản chụp mờ, thiếu trang là lỗi nhỏ nhưng làm mất thời gian.

Đối chiếu với biên bản họp dân. Nếu ý kiến của xã trong văn bản khác với ý kiến phát biểu ở buổi họp, cần giải thích, không để hai tài liệu mâu thuẫn mà không nói gì.

Lỗi hay gặp ở phần văn bản

Bỏ sót nơi phải hỏi. Hay gặp nhất là quên đơn vị quản lý công trình thuỷ lợi khi nước thải xả vào kênh mương, hoặc quên một xã có tuyến đường vận chuyển đi qua.

Gửi bản báo cáo cũ. Gửi văn bản trước, sửa báo cáo sau nhưng không gửi lại phần thay đổi cho nơi đã hỏi.

Văn bản trả lời chỉ xác nhận đã nhận. Một số nơi trả lời kiểu "đã nhận được hồ sơ". Đó không phải ý kiến góp ý; nên liên hệ lại để có văn bản nêu ý kiến.

Ghi sai tên dự án, sai địa điểm. Văn bản trả lời ghi tên dự án lệch với tên trong hồ sơ, vì công văn gửi đi đã ghi sai. Lỗi đánh máy nhưng phải xin lại văn bản.

Không lưu bằng chứng gửi. Khi nơi nhận không trả lời, chủ dự án không chứng minh được mình đã gửi đúng hạn, đúng địa chỉ.

Bảng tổng hợp chép nguyên văn bản. Dán nguyên công văn vào bảng mà không tách ý, không có cột tiếp thu hay giải trình, khiến hội đồng phải tự làm thay việc của chủ dự án.

Câu hỏi thường gặp

Có thể gửi văn bản xin ý kiến qua thư điện tử không?

Tuỳ cơ quan nhận và quy định hiện hành về văn bản điện tử. Cách an toàn là gửi qua kênh có xác nhận ngày nhận như sổ văn thư, bưu chính có báo phát hoặc hệ thống văn bản điện tử chính thức của cơ quan đó.

Dự án đi qua hai tỉnh thì gửi văn bản cho ai?

Gửi cho UBND cấp xã ở từng xã có hạng mục dự án và các cơ quan, tổ chức liên quan ở cả hai bên. Dự án liên tỉnh thường do Bộ Nông nghiệp và Môi trường thẩm định, nên chủ dự án cần tra phân cấp hiện hành để chuẩn bị đúng.

Văn bản trả lời của xã có cần nêu đồng ý hay không đồng ý?

Không bắt buộc một công thức cố định, nhưng văn bản có giá trị khi nêu nhận xét về tác động và biện pháp, kèm đề nghị cụ thể nếu có. Một văn bản chỉ ghi đồng ý chung chung vẫn được nhận, nhưng ít giúp hội đồng đánh giá.

Đã có ý kiến của xã rồi, sau đó đổi công nghệ xử lý thì sao?

Nếu thay đổi ảnh hưởng tới phần xã đã góp ý, như vị trí xả hay loại chất thải, nên gửi lại phần thay đổi để xin ý kiến bổ sung. Làm vậy tránh việc hồ sơ bị trả vì nội dung tham vấn không khớp nội dung trình thẩm định.

Ai ký công văn xin ý kiến?

Người đại diện theo pháp luật của chủ dự án hoặc người được uỷ quyền hợp lệ. Đơn vị tư vấn có thể soạn và đi gửi giúp, nhưng công văn đứng tên chủ dự án vì tham vấn là trách nhiệm của chủ dự án.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138