TacDong.comTác Động
Thẩm định và phê duyệt

Phí thẩm định báo cáo ĐTM: ai thu, tính theo gì và khác chi phí lập báo cáo thế nào

Phí thẩm định ĐTM là khoản nộp cho nhà nước, khác hẳn tiền thuê tư vấn lập báo cáo. Ai thu, mức phí dựa vào đâu, khi nào phải nộp lại và cách lập dự toán chi phí thủ tục.

An accountant counts receipts at a wooden desk in a small farm office, hands only visible, a calculator and clear plastic folders nearby, soft afternoon window light

Phí thẩm định báo cáo ĐTM là khoản chủ dự án nộp cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi đề nghị thẩm định; mức phí do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định với hồ sơ tỉnh thẩm định, và theo biểu phí cấp trung ương với hồ sơ bộ thẩm định, thường phân theo tầng tổng vốn đầu tư của dự án. Khoản này khác hẳn chi phí thuê đơn vị tư vấn lập báo cáo, lấy mẫu phân tích, tổ chức tham vấn, vốn là phần lớn nhất trong tổng chi cho thủ tục ĐTM.

Bài này không nêu con số phí vì mức phí khác nhau giữa các tỉnh và thay đổi theo từng thời kỳ. Thay vào đó, bài giải thích cách phí được xác định, nộp ở đâu, khi nào phải nộp lại, cách phân biệt từng khoản trong tổng chi phí, và cách lập dự toán để không bị bất ngờ. Trước khi lập ngân sách, hãy tra biểu phí hiện hành của tỉnh hoặc của cấp trung ương áp cho dự án của bạn.

Phân biệt các khoản tiền trong thủ tục ĐTM

Khi chủ dự án nói "làm ĐTM hết bao nhiêu", câu trả lời thật ra là tổng của nhiều khoản rất khác nhau. Tách ra như sau để lập dự toán cho đúng:

KhoảnTrả cho aiCăn cứ xác địnhGhi chú
Phí thẩm định báo cáo ĐTMCơ quan thẩm định, nộp vào ngân sáchBiểu phí của tỉnh hoặc cấp trung ương, theo tầng vốn đầu tưCó chứng từ thu phí; nộp lại nếu thẩm định lại
Chi phí tư vấn lập báo cáoĐơn vị tư vấnHợp đồng; theo quy mô, độ phức tạp, vị trí dự ánThường là khoản lớn nhất
Chi phí khảo sát, lấy mẫu, phân tích môi trường nềnĐơn vị quan trắc, phòng thí nghiệmSố điểm, số thông số, số đợt lấy mẫuCó thể nằm trong hoặc ngoài hợp đồng tư vấn
Chi phí tổ chức tham vấnChi trực tiếp hoặc qua tư vấnSố buổi, địa điểm, hậu cầnDễ bị quên khi lập dự toán
Chi phí chỉnh sửa, bổ sungTư vấn, đơn vị quan trắcTheo ý kiến hội đồngNên có khoản dự phòng
Chi phí công trình bảo vệ môi trườngNhà thầu, nhà cung cấpThiết kế theo quyết định phê duyệtKhông thuộc thủ tục nhưng do ĐTM xác định

Dòng cuối không phải chi phí thủ tục, nhưng lại là khoản lớn nhất bị ảnh hưởng bởi kết quả thẩm định. Một yêu cầu bổ sung công đoạn xử lý có thể làm khoản này tăng nhiều lần so với toàn bộ chi phí thủ tục cộng lại.

Phí thẩm định được xác định theo nguyên lý nào

Phí thẩm định thuộc hệ thống phí và lệ phí theo luật về phí và lệ phí. Với hồ sơ thuộc thẩm quyền tỉnh, Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành nghị quyết quy định mức thu; với hồ sơ thuộc thẩm quyền bộ, mức thu theo biểu phí do cấp trung ương ban hành. Sau đợt phân cấp năm 2025, nhiều nhóm dự án chuyển về tỉnh thẩm định, nên mức phí áp cho dự án của bạn có thể đã khác so với dự án tương tự vài năm trước.

Cách tính phổ biến là chia theo tầng tổng vốn đầu tư của dự án: dự án vốn càng lớn thì mức phí càng cao, nhưng không tăng tỷ lệ thuận. Một số biểu phí còn phân biệt theo nhóm loại hình hoặc có mức riêng cho trường hợp thẩm định lại. Vì vậy câu hỏi đầu tiên khi tra biểu phí là: tổng vốn đầu tư ghi trong hồ sơ dự án là bao nhiêu, và dự án thuộc nhóm loại hình nào trong biểu phí.

Cần lưu ý con số tổng vốn đầu tư phải nhất quán giữa hồ sơ đầu tư, báo cáo ĐTM và tờ khai nộp phí. Một trại heo ở xã trung du từng bị yêu cầu giải trình vì báo cáo ghi một con số vốn, văn bản chủ trương đầu tư ghi con số khác, và phí được tính theo con số thấp hơn.

Tra mức phí áp cho dự án của bạn

Các bước sau giúp xác định đúng mức phí mà không phải đoán:

  1. Xác định cơ quan thẩm định theo phân cấp hiện hành; hỏi Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh nếu chưa chắc.
  2. Nếu tỉnh thẩm định, tìm nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh về phí thẩm định báo cáo ĐTM còn hiệu lực; lưu ý tỉnh đã sắp xếp lại sau năm 2025 có thể ban hành nghị quyết mới.
  3. Nếu bộ thẩm định, tìm biểu phí hiện hành do cấp trung ương ban hành cho thủ tục này.
  4. Đối chiếu tổng vốn đầu tư của dự án với các tầng trong biểu phí, xác định nhóm loại hình nếu biểu phí có phân nhóm.
  5. Hỏi bộ phận tiếp nhận về hình thức nộp: nộp trực tuyến qua cổng dịch vụ công, chuyển khoản hay nộp trực tiếp, và thời điểm nộp.
  6. Lưu chứng từ nộp phí cùng hồ sơ; một số nơi yêu cầu nộp kèm bản sao chứng từ khi nộp hồ sơ.

Thủ tục hành chính công bố trên cổng dịch vụ công của tỉnh thường có mục phí, lệ phí ghi căn cứ. Đó là nơi tra nhanh nhất, nhưng vẫn nên kiểm xem nghị quyết được dẫn còn hiệu lực hay đã được thay.

Khi nào phải nộp phí lần nữa

Thẩm định lại sau khi không thông qua. Khi báo cáo bị kết luận không thông qua và chủ dự án nộp hồ sơ đề nghị thẩm định lại, thường phải nộp phí cho lần thẩm định mới theo quy định của biểu phí áp dụng.

Lập lại ĐTM do thay đổi dự án. Thay đổi quy mô, công suất, công nghệ hay vị trí tới mức phải đánh giá tác động môi trường lại thì là một lần thẩm định mới, kèm phí mới.

Thông qua có chỉnh sửa thì thường không. Chỉnh sửa, bổ sung theo kết luận thông qua có điều kiện là một phần của lần thẩm định đang diễn ra, thường không phát sinh phí thẩm định mới. Chi phí phát sinh nằm ở phía tư vấn và lấy mẫu.

Nộp nhầm cơ quan. Hồ sơ bị trả do không thuộc thẩm quyền thì phí, nếu đã nộp, xử lý theo quy định về hoàn trả của nơi thu. Đây là lý do nên xác định đúng cơ quan trước khi nộp tiền.

Biểu phí thay đổi giữa chừng. Mức phí áp theo biểu phí có hiệu lực tại thời điểm nộp. Nếu nộp lại sau một mốc thay đổi, mức phí có thể khác lần trước.

Đọc báo giá tư vấn: tách phí nhà nước ra khỏi phí dịch vụ

Nhiều báo giá tư vấn gộp mọi thứ thành một con số "trọn gói". Khi nhận báo giá, chủ dự án nên yêu cầu tách ra để biết mình đang trả gì:

  • Phí thẩm định nộp nhà nước: ai nộp, có nằm trong trọn gói không, có chứng từ thu phí mang tên chủ dự án không.
  • Phí dịch vụ lập báo cáo: gồm những phần việc nào, có gồm việc dự họp hội đồng và chỉnh sửa sau họp không.
  • Chi phí lấy mẫu, phân tích: bao nhiêu điểm, bao nhiêu đợt, những thông số nào; nếu hội đồng yêu cầu thêm thì tính thế nào.
  • Chi phí tham vấn: số buổi, hình thức, ai chịu chi phí hậu cần.
  • Điều khoản khi bị không thông qua: tư vấn làm lại có tính thêm tiền không, phí thẩm định lại ai chịu.
  • Các khoản "chi phí khác" không rõ nội dung: hỏi cho ra từng mục.

Phí thẩm định là khoản nộp ngân sách, phải có chứng từ hợp lệ theo quy định. Nếu ai đó đề nghị một khoản "phí thúc đẩy hồ sơ" không có chứng từ, đó không phải phí thẩm định và chủ dự án không nên chi.

Sai lầm hay gặp quanh chuyện phí và chi phí

Những sai lầm dưới đây không làm hồ sơ bị bác, nhưng làm chủ dự án mất tiền oan hoặc mất thời gian giải trình:

  • Dùng mức phí của một dự án quen biết làm căn cứ, trong khi dự án đó ở tỉnh khác, thẩm định ở cấp khác hoặc nộp trước khi biểu phí thay đổi.
  • Chọn tư vấn chỉ vì báo giá thấp nhất, rồi phải trả thêm cho mỗi lần chỉnh sửa, mỗi đợt lấy mẫu bổ sung, cuối cùng tổng chi cao hơn báo giá cao nhất lúc đầu.
  • Không có khoản dự phòng, đến khi hội đồng yêu cầu lấy mẫu mùa khô thì không có ngân sách, hồ sơ nằm chờ duyệt chi.
  • Nộp phí trước khi chắc thẩm quyền, nộp nhầm nơi rồi mất công làm thủ tục hoàn trả.
  • Để tư vấn nộp phí và giữ chứng từ, đến khi cần quyết toán hoặc đối chiếu thì không tìm được chứng từ mang tên chủ dự án.
  • Ghi tổng vốn đầu tư khác nhau giữa các giấy tờ, dẫn tới tính phí sai tầng và phải giải trình.

Một nguyên tắc dễ nhớ: mọi khoản nộp nhà nước đều có căn cứ văn bản và chứng từ; mọi khoản trả dịch vụ đều có hợp đồng ghi rõ phạm vi. Khoản nào không thuộc hai loại này thì cần hỏi lại trước khi chi.

Áp vào trường hợp của bạn: lập dự toán chi phí thủ tục

Một dự toán thực tế cho thủ tục ĐTM nên có bốn phần: phí nhà nước theo biểu phí, chi phí dịch vụ tư vấn theo hợp đồng, chi phí quan trắc và tham vấn, và một khoản dự phòng cho chỉnh sửa. Khoản dự phòng thường bị bỏ qua, nhưng gần như hồ sơ nào cũng có ý kiến chỉnh sửa, và một số ý kiến đòi lấy mẫu bổ sung.

Với dự án có nguy cơ cao như gần khu dân cư, xả ra nguồn nước nhạy cảm, hoặc từng có phản ánh của người dân, dự phòng nên rộng hơn vì khả năng phải tham vấn bổ sung, lấy mẫu thêm, thậm chí thẩm định lại cao hơn. Với dự án đơn giản trong khu công nghiệp có hạ tầng xử lý tập trung, dự phòng có thể hẹp hơn.

Công ty TNHH B khi lập dự toán cho một xưởng cơ khí mới đã ghi riêng từng khoản như trên, kèm căn cứ cho từng khoản: nghị quyết phí của tỉnh, hợp đồng tư vấn, báo giá quan trắc. Khi ban giám đốc hỏi vì sao tổng chi lớn hơn dự kiến, phòng dự án chỉ ra ngay được khoản nào là bắt buộc nộp nhà nước, khoản nào là dịch vụ có thể thương lượng, khoản nào là dự phòng chưa chắc phải chi.

Câu hỏi thường gặp

Phí thẩm định báo cáo ĐTM là bao nhiêu?

Mức phí do Hội đồng nhân dân tỉnh quy định với hồ sơ tỉnh thẩm định, và theo biểu phí cấp trung ương với hồ sơ bộ thẩm định, thường phân theo tầng tổng vốn đầu tư. Tra biểu phí hiện hành hoặc hỏi bộ phận tiếp nhận để biết mức áp cho dự án của bạn.

Phí thẩm định có bao gồm tiền thuê tư vấn không?

Không. Phí thẩm định là khoản nộp ngân sách cho cơ quan thẩm định. Tiền thuê tư vấn lập báo cáo, lấy mẫu phân tích, tổ chức tham vấn là các khoản dịch vụ riêng, theo hợp đồng giữa chủ dự án và các đơn vị cung cấp.

Báo cáo bị không thông qua thì có được hoàn phí không?

Phí thẩm định trả cho công việc thẩm định đã thực hiện, nên thường không hoàn khi kết quả là không thông qua. Khi nộp hồ sơ thẩm định lại, chủ dự án thường phải nộp phí cho lần thẩm định mới theo biểu phí áp dụng.

Ai đứng tên trên chứng từ nộp phí thẩm định?

Chứng từ nộp phí nên đứng tên chủ dự án, vì đây là chi phí của dự án và là giấy tờ có thể được yêu cầu trong hồ sơ. Nếu tư vấn nộp hộ, cần thoả thuận rõ và lấy chứng từ đúng tên chủ dự án.

Mức phí của tỉnh có thay đổi sau sắp xếp đơn vị hành chính không?

Có thể. Sau sắp xếp năm 2025, tỉnh mới có thể ban hành nghị quyết phí mới hoặc tiếp tục áp dụng quy định cũ trong thời gian chuyển tiếp. Hỏi bộ phận tiếp nhận để biết văn bản đang áp dụng.

Chi phí cho cả thủ tục ĐTM thường chiếm bao nhiêu trong vốn dự án?

Không có tỷ lệ cố định; chi phí tư vấn và quan trắc tăng theo quy mô, độ phức tạp và độ nhạy cảm của vị trí. Cách đúng là xin báo giá tách khoản từ vài đơn vị tư vấn, cộng phí theo biểu phí và một khoản dự phòng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138